Trang vừa lên năm nhất ở một trường đại học tại Daejeon. Buổi liên hoan đầu kỳ của khoa, anh khóa trên rót rượu mời, Trang không uống được nhưng ngại từ chối, uống liền ba ly. Tối đó Trang mệt tới mức phải nhờ bạn đưa về ký túc xá.
Tuần sau, bạn cùng ca làm thêm nhờ Trang đi thay ca đúng ngày thi giữa kỳ. Trang nói "để em xem đã" rồi im luôn, tới sát ngày mới nhắn không đi được. Cả hai lần, cái khó không nằm ở tiếng Hàn, mà ở chỗ Trang chưa biết cách nói "không" sao cho người kia vẫn vui.
Trả lời nhanh
- Công thức 3 bước: cảm ơn vì đã nghĩ tới mình, nói lý do ngắn và thật, rồi đưa ra một cách khác. Nói sớm, đừng hứa lửng "để em xem" khi đã biết là không được.
- Bị rủ nhậu, mời rượu: nói ngay từ đầu là mình uống kém, xin uống nước ngọt, ngồi tới cuối buổi chính rồi xin về trước. Theo luật Hàn, người chưa tới năm tròn 19 tuổi không được mua và uống rượu.
- Bị nhờ thay ca, thêm ca: trùng giờ học, giờ thi hay vượt số giờ trong giấy phép làm thêm thì từ chối rõ ràng, kèm ngày khác mình làm được.
- Bị hỏi mượn tiền, mượn tài khoản: tiền thì từ chối dứt khoát, không hẹn lần sau. Tài khoản, thẻ, mã xác nhận thì không bao giờ cho mượn, vì người cho mượn cũng có thể bị phạt tới 5 năm tù.
Cách đọc bài: bài này chỉ nói cách từ chối trong ba tình huống hay gặp nhất. Cách xưng hô chung có ở bài kính ngữ và cách xưng hô, phép tắc trên bàn ăn (rót rượu, nhận ly bằng hai tay) có ở bài 12 điều về văn hóa Hàn. Mẫu câu gửi người trên dùng đuôi -습니다 hoặc -요 lịch sự, mẫu câu với bạn cùng tuổi đã thân thì dùng nói trống (반말).
1. Vì sao từ chối ở Hàn lại khó
- Người Hàn coi trọng không khí chung. Ở buổi liên hoan, ở quán, ai cũng để ý người khác có vui không. Câu "안 돼요" (không được) nói cụt lủn dễ bị nghe là lạnh lùng.
- Nhưng nói vòng vo quá cũng hỏng. "생각해 볼게요" (để em nghĩ đã) với người Hàn nhiều khi là lời từ chối khéo. Bạn nói câu đó mà thật ra định đồng ý, hoặc nói rồi im luôn, thì người kia không biết đường nào mà lần.
- Người Việt hay ngại làm mất lòng. Ta nhận lời cho xong rồi xoay xở sau. Ở Hàn, hủy sát giờ làm người kia mất thời gian tìm người khác, còn khó chịu hơn bị từ chối ngay từ đầu.
2. Công thức từ chối 3 bước
Cách nói này nối tiếp thứ tự "thấu cảm, nêu hoàn cảnh, đề xuất" ở bài 1 của seri. Bạn chỉ cần ghép ba câu ngắn:
| Bước | Câu mẫu với người trên | Nghĩa |
|---|---|---|
| 1. Cảm ơn hoặc xin lỗi | 말씀해 주셔서 감사합니다. / 정말 죄송한데요. | Cảm ơn anh/chị đã nói với em. / Em thật sự xin lỗi ạ. |
| 2. Lý do ngắn, thật | 그날은 시험이 있어서 어려울 것 같습니다. | Hôm đó em có lịch thi nên e là không được ạ. |
| 3. Đưa ra cách khác | 대신 다음 주 화요일은 가능합니다. | Thay vào đó, thứ Ba tuần sau thì em được ạ. |
Đuôi "-ㄹ 것 같습니다" (e là, có lẽ) làm câu từ chối mềm đi mà vẫn rõ nghĩa. Lý do chỉ cần một câu, không cần kể dài. Lý do bịa dễ lộ, nhất là ở chỗ làm có nhiều người quen nhau.
3. Năm tình huống du học sinh hay gặp
Tình huống 1: anh chị khóa trên rủ đi nhậu, mời rượu
Cách nói dễ mất điểm: lắc đầu "안 마셔요" (em không uống) khi anh khóa trên đang rót. Hoặc ngược lại, không dám nói gì và uống quá sức.
Vì sao người Hàn khó chịu: câu cụt lủn ngay lúc người ta đang mời làm họ mất mặt trước cả bàn. Còn uống quá sức rồi say, người khác phải lo cho bạn, buổi vui thành mệt cho tất cả.
Nói ngay từ đầu buổi: 선배님, 챙겨 주셔서 감사합니다. 그런데 제가 술을 잘 못 마셔서요. 오늘은 음료수로 같이해도 괜찮을까요?
Em cảm ơn anh đã quan tâm ạ. Nhưng em uống rượu kém lắm. Hôm nay em uống nước ngọt cùng mọi người có được không ạ?
Muốn về trước khi cả nhóm đi tăng hai (2차): 내일 아침 9시 수업이 있어서 오늘은 1차까지만 있다가 먼저 들어가 보겠습니다. 다음에 기회 되면 꼭 함께하겠습니다.
Sáng mai em có tiết lúc 9 giờ nên hôm nay em xin ngồi tới hết buổi đầu rồi về trước ạ. Lần sau có dịp em nhất định đi cùng mọi người.
Đã nhận ly mà không muốn uống thêm, bạn có thể nhấp môi rồi để ly còn rượu trước mặt, người Hàn thường không rót thêm vào ly chưa cạn. Muốn nói thẳng thì: 저는 이 잔으로 천천히 마실게요 (Em xin uống từ từ ly này thôi ạ).
Bạn chưa tới năm tròn 19 tuổi (phần lớn bạn mới sang học tiếng) thì cứ nói thật: 제가 아직 만 19세가 안 돼서 술은 못 마십니다 (Em chưa đủ 19 tuổi nên không uống rượu được ạ). Đây là lý do không ai ép được.
Tình huống 2: đồng nghiệp nhờ làm thay ca (대타) đúng ngày thi
Cách nói dễ mất điểm: "음... 생각해 볼게요" (để em nghĩ đã), rồi hai ngày sau mới nhắn không đi được.
Vì sao người Hàn khó chịu: người nhờ đã tính là bạn đồng ý, không đi tìm người khác. Tới sát ngày mới biết thì họ hết đường xoay, và người phải báo quản lý là họ.
Trả lời trong ngày: 언니, 저한테 부탁해 주셔서 감사해요. 그런데 그날은 기말시험이 있어서 정말 어려울 것 같아요. 대신 다음 주 화요일 저녁은 가능하니까, 그때 필요하시면 말씀해 주세요.
Chị ơi, cảm ơn chị đã nhờ em. Nhưng hôm đó em thi cuối kỳ nên chắc chắn là không được rồi ạ. Thay vào đó tối thứ Ba tuần sau em rảnh, lúc đó chị cần thì cứ nói em nhé.
Còn bạn muốn giúp mà chưa chắc lịch, hãy hẹn giờ trả lời cụ thể: 오늘 밤 9시까지 확인하고 말씀드릴게요 (Trước 9 giờ tối nay em xem lịch rồi báo chị ạ). Cách nhờ người khác thay ca và báo quản lý có ở bài 2 của seri.
Ảnh minh họa: xem lịch rồi trả lời trong ngày, kèm một ngày khác mình làm được, dễ nghe hơn câu "để em xem đã".Tình huống 3: chủ quán nhờ thêm ca vào giờ học
Cách nói dễ mất điểm: nhận lời vì sợ mất việc, rồi nghỉ học buổi đó. Hoặc trả lời "안 돼요, 수업 있어요" (không được, em có học) rồi thôi.
Vì sao người Hàn khó chịu: câu thứ hai đúng ý nhưng nghe như đóng cửa. Câu thứ nhất thì hại bạn: nghỉ học nhiều ảnh hưởng chuyên cần, mà số giờ làm thêm còn bị giới hạn theo giấy phép.
Nói thế này: 사장님, 저를 생각해 주셔서 감사합니다. 그런데 그 시간에는 수업이 있어서 근무가 어렵습니다. 수업이 없는 금요일 오후라면 가능합니다.
Thưa anh/chị, cảm ơn anh/chị đã nghĩ tới em. Nhưng giờ đó em có tiết học nên không đi làm được ạ. Chiều thứ Sáu em không có tiết, nếu cần thì em làm được ạ.
Nếu thêm ca làm bạn vượt số giờ được phép, cách nói và mẫu câu đã có ở tình huống 5 của bài 2. Quy định giờ làm theo từng hệ xem ở bài quy định làm thêm cho du học sinh.
Tình huống 4: bạn bè hỏi mượn tiền
Cách nói dễ hỏng chuyện: "để cuối tháng mình xem", rồi tránh mặt. Hoặc cho mượn số tiền mình cần cho tiền nhà tháng sau, rồi ngại đòi.
Vì sao người Hàn khó chịu: câu hẹn lửng khiến người kia chờ và không đi hỏi chỗ khác. Còn cho mượn quá sức rồi đòi không được thì mất cả tiền lẫn bạn, chuyện này du học sinh Việt gặp không ít.
Với bạn cùng tuổi đã thân (반말): 미안해. 나도 이번 달 생활비가 빠듯해서 돈을 빌려주기는 어려워. 대신 학교에 긴급 지원 같은 게 있는지 같이 알아봐 줄게.
Xin lỗi nhé. Tháng này tiền sinh hoạt của mình cũng sát lắm nên khó cho cậu mượn. Thay vào đó mình cùng cậu tìm xem trường có khoản hỗ trợ khẩn cấp nào không.
Với anh chị khóa trên: 선배님, 정말 죄송한데 저도 부모님께 생활비를 받고 있어서 돈을 빌려드리기는 어렵습니다.
Em thật sự xin lỗi anh/chị, em cũng đang nhận tiền sinh hoạt từ bố mẹ nên không cho mượn được ạ.
Nếu bạn quyết định cho mượn, chỉ đưa số tiền mất đi cũng không ảnh hưởng tới tiền nhà, tiền ăn của mình, và chuyển khoản thay vì đưa tiền mặt để có lịch sử. Cách giữ tiền sinh hoạt hằng tháng có ở bài quản lý tiền hằng tháng.
Tình huống 5: người quen nhờ mượn tài khoản, thẻ, "nhận tiền hộ"
Cách làm nguy hiểm: người quen, có khi là người Việt mới gặp ở chỗ làm, nhờ cho mượn thẻ ngân hàng vài hôm, hoặc nhờ nhận một khoản tiền vào tài khoản rồi rút đưa lại, hứa trả công.
Vì sao phải từ chối dứt khoát: đây là cách kẻ lừa đảo tìm tài khoản để nhận tiền của nạn nhân (người Hàn gọi là 대포통장). Luật giao dịch tài chính điện tử của Hàn (전자금융거래법) phạt cả người cho mượn, tới 5 năm tù hoặc 30 triệu won. Với người nước ngoài, dính vụ này còn ảnh hưởng tới visa.
Nói thẳng, không cần lý do thêm: 죄송하지만 통장이나 카드, 인증번호는 누구에게도 빌려드릴 수 없습니다.
Xin lỗi, tài khoản, thẻ hay mã xác nhận thì em không cho ai mượn cả.
Với tình huống này, bạn không cần mềm mỏng hay đưa ra cách khác. Người kia nài nỉ, dọa dẫm hay hứa trả nhiều tiền thì càng phải dừng liên lạc. Xem bài gặp chuyện pháp lý khi du học Hàn Quốc để biết gọi 112 hay 1332 khi lỡ dính vào.
Lưu ý quan trọng
Không cho mượn, không bán, không giữ hộ thẻ ngân hàng, sổ tài khoản, mã OTP, thẻ người nước ngoài của mình cho bất kỳ ai, kể cả người Việt quen ở chỗ làm. Không ký tên bảo lãnh vay tiền hay hợp đồng thuê nhà cho người khác. Rượu: bạn chưa tới năm tròn 19 tuổi thì không mua và không uống, kể cả khi người lớn hơn mời.
Khó từ chối mà không biết nói sao?
Học viên đi cùng Hợp Long có thể nhắn đại diện tại Hàn Quốc để được gợi ý cách nói, nhất là khi chuyện liên quan tới tiền, tài khoản hay chỗ làm. Tư vấn 24/7.
4. Nên và tránh khi từ chối
| Nên | Tránh |
|---|---|
| Trả lời sớm, tốt nhất trong ngày | "생각해 볼게요" rồi im lặng tới sát ngày |
| Mở đầu bằng cảm ơn: 감사합니다, 말씀해 주셔서 | Mở đầu bằng "안 돼요", "싫어요" |
| Một lý do ngắn, thật | Kể lể dài dòng hoặc bịa lý do |
| Đưa ra ngày khác, cách khác khi có thể | Từ chối xong là thôi, không nói thêm gì |
| Từ chối rượu ngay từ đầu buổi | Uống quá sức vì ngại, hoặc giữa buổi mới từ chối |
| Từ chối dứt khoát chuyện tài khoản, thẻ | Nói vòng vo, để người kia nghĩ còn cơ hội |
5. Lỗi người Việt hay mắc
- Cười cười cho qua. Ở Việt Nam, cười trừ có khi đủ hiểu là không. Người Hàn có thể hiểu là bạn đồng ý.
- Nhận lời rồi hủy. Bị hủy sát giờ làm người Hàn mất lòng hơn bị từ chối thẳng từ đầu.
- Nói "không" bằng đuôi trống với người trên. "못 해", "안 돼" với quản lý, anh chị khóa trên là thiếu lễ phép, dù ý thì đúng.
- Nể người cùng quê. Nhiều vụ mượn tiền không trả, mượn tài khoản đến từ người Việt quen ở Hàn. Thân mấy cũng nói rõ ràng.
- Không dám từ chối vì sợ bị ghét. Phần lớn người Hàn tôn trọng người nói rõ mình làm được gì, không làm được gì.
Điều không dễ nghe
Từ chối khéo không có nghĩa người kia sẽ luôn vui. Có anh chị khóa trên vẫn ép rượu, có đồng nghiệp vẫn giận vì bạn không thay ca. Bạn đã nói lịch sự và rõ ràng thì phần còn lại không phải lỗi của bạn.
Nếu bạn thấy mình đồng ý hết mọi lời nhờ rồi mệt, nợ bài, nợ ngủ, đó là lúc tập nói câu đầu tiên trong bài này.
6. Hợp Long đồng hành cùng bạn ở chặng này
- Lớp tiếng Hàn trước khi bay: tập các mẫu câu từ chối, xin lỗi, nhờ vả theo đúng kính ngữ, học cùng lớp kỹ năng xin việc làm thêm.
- Đại diện tại Hàn Quốc hỗ trợ khi bạn đang học tại Hàn: gợi ý cách nói khi bị ép thêm ca, khó xử với anh chị khóa trên hay bạn cùng phòng.
- Khi chuyện dính tới tiền, tài khoản, giấy tờ, Hợp Long chỉ bạn đúng nơi cần liên hệ và đi cùng bạn qua từng bước.
Bạn liên hệ hotline Hợp Long 0786.768.214 (Zalo), tư vấn 24/7.
Nhiều học viên kể với chúng tôi rằng điều khó nhất năm đầu ở Hàn không phải bài vở, mà là không biết từ chối: không dám từ chối ly rượu, ca làm, khoản tiền bạn hỏi mượn. Nói "không" đúng lúc, đúng cách là cách giữ sức khỏe, việc học và cả tình bạn. Bạn lưu các mẫu câu trong bài, tập nói vài lần trước gương, đến lúc cần sẽ dễ mở lời hơn.
Ban chuyên môn Hợp Long Education
Câu hỏi thường gặp
Từ chối rượu có làm anh chị khóa trên ghét không?
Thường là không, nếu bạn nói ngay từ đầu, lễ phép và vẫn ngồi vui cùng mọi người. Văn hóa ép rượu ở Hàn đã nhẹ hơn trước nhiều, nhất là trong trường đại học.
Có nên bịa lý do cho dễ từ chối?
Không nên. Lý do bịa hay bị lộ khi mọi người quen nhau. Bạn chỉ cần một lý do thật và ngắn, hoặc nói "개인적인 일이 있어서요" (em có việc riêng ạ).
Bạn thân nhờ nhận tiền hộ vào tài khoản một lần thôi thì sao?
Vẫn không nên. Bạn không biết tiền đó từ đâu ra. Nếu là tiền lừa đảo, chủ tài khoản bị điều tra trước tiên và tài khoản có thể bị khóa.
Đã lỡ nhận lời rồi, giờ muốn rút lại?
Báo càng sớm càng tốt, xin lỗi và nói rõ lý do, nếu được thì tự tìm người thay. Cách xin lỗi khi mình sai sẽ có ở bài 6 của seri.
Lưu các mẫu câu từ chối vào điện thoại
Thay tên, ngày, lý do cho đúng của bạn. Gặp chuyện khó nói với chỗ làm, anh chị khóa trên hay người hỏi mượn tài khoản? Nhắn Hợp Long qua Zalo hoặc đăng ký tư vấn, Hợp Long tư vấn 24/7.
Các bài trong seri "Kỹ năng giao tiếp ở Hàn"
- Bài 1: Nói sao cho người Hàn chịu nghe: thấu cảm trước, nêu hoàn cảnh, đề xuất sau
- Bài 2: Giao tiếp với 사장님 và đồng nghiệp nơi làm thêm: xin nghỉ, đổi ca, báo lỗi, hỏi lương
- Bài 3: Giao tiếp với giáo sư, thầy cô, phòng quốc tế: email, KakaoTalk xin gặp, xin vắng
- Bài 4: Nhắn KakaoTalk đúng phép: giờ nhắn, đã xem không trả lời, nhóm lớp
- Bài 5: Từ chối lịch sự: rủ nhậu, nhờ trực ca, mượn tiền (bài bạn đang đọc)
- Bài 6: Xin lỗi khi mình sai: đi muộn, làm vỡ đồ, quên việc (sắp đăng)
- Bài 7: Phàn nàn đúng cách: chủ nhà, hàng xóm ồn, cửa hàng (sắp đăng)
- Bài 8: Giao tiếp ở ngân hàng, nhà mạng, văn phòng xuất nhập cảnh: hỏi, xác nhận, nhờ giải thích lại (sắp đăng)
- Bài 9: Làm việc nhóm và thuyết trình trên lớp (sắp đăng)
- Bài 10: Tình huống khẩn cấp: 119, 112, đi cấp cứu, mất đồ (sắp đăng)
Nguồn tham khảo
- Cổng luật đời sống Hàn Quốc (찾기 쉬운 생활법령정보, easylaw.go.kr): thông báo "대포통장 관련 범죄의 처벌이 강화되었습니다" về Luật giao dịch tài chính điện tử (전자금융거래법) sửa đổi 19/5/2020, có hiệu lực 20/8/2020: cho mượn, chuyển nhượng tài khoản bị phạt tới 5 năm tù hoặc 30 triệu won (Điều 49 khoản 4), tra ngày 09/11/2026
- Trung tâm thông tin pháp luật quốc gia (국가법령정보센터, law.go.kr): Luật bảo vệ thanh thiếu niên (청소년 보호법) Điều 2, người dưới 19 tuổi tròn (trừ người đã bước sang năm tròn 19 tuổi) là thanh thiếu niên, không được bán rượu cho thanh thiếu niên
- Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc (국립국어원, korean.go.kr): "Lễ tiết ngôn ngữ chuẩn" (표준 언어 예절) về xưng hô và cách nói với người trên
- Từ điển tiếng Hàn cơ bản (한국어기초사전, krdict.korean.go.kr): nghĩa và câu ví dụ, dùng để kiểm tra các mẫu câu trong bài
- Các tình huống và mẫu câu do Ban chuyên môn Hợp Long soạn từ trường hợp học viên thật (đã đổi tên), không trích giáo trình
Nội dung cập nhật tháng 11/2026.
