Tuấn làm thêm ở một quán gà rán gần trường được hai tháng thì tới tuần thi. Tối Chủ nhật, Tuấn nhắn cho chủ quán: "사장님, 다음 주 시험이라 일 못 해요." (Tuần sau em thi nên không làm được.) Chủ quán đọc rồi không trả lời. Tháng sau, tên Tuấn bị rút khỏi lịch hai ca cuối tuần, dù Tuấn làm chăm và chưa đi muộn lần nào.
Tuấn không sai khi xin nghỉ để thi. Cái làm chủ quán phật lòng là cách báo: sát ngày, như một thông báo, không có lời xin, không có cách nào gỡ cho quán.
Trả lời nhanh
Nói chuyện với 사장님 (chủ quán) và đồng nghiệp ở chỗ làm thêm, bạn dùng lại ba bước của bài 1: thấu cảm, nêu hoàn cảnh, đề xuất. Thêm hai điều riêng của chỗ làm: báo sớm (xin nghỉ, đổi ca càng sớm càng tốt) và tự đưa ra cách gỡ (tìm người làm thay, đề xuất ngày khác, nói cách mình sẽ sửa lỗi). Riêng chuyện lương và giờ làm theo giấy phép, bạn nói lịch sự nhưng phải nói rõ con số và quy định, không vòng vo.
Cách đọc bài: bài này tập trung vào cách nói trong năm tình huống khó. Văn hóa chung ở chỗ làm (chào khi vào ca, hết việc thì hỏi việc, ghi giờ làm) đã có trong bài văn hóa nơi làm thêm ở Hàn Quốc, câu nói hằng ngày ở quán ăn có trong bài 82 câu tiếng Hàn đi làm thêm ở quán ăn. Câu với chủ quán, quản lý dùng kính ngữ (-시-, 주실 수 있을까요). Câu với đồng nghiệp lớn tuổi hơn dùng đuôi -요.
1. Ở chỗ làm, người Hàn để ý điều gì khi bạn mở lời
- Quán có người làm thay hay không. Chủ quán nhỏ thường chỉ có vài người cho mỗi ca. Bạn nghỉ, họ phải tự đứng quầy hoặc gọi người khác. Vì vậy câu hỏi đầu tiên trong đầu họ là "ai làm thay", không phải "vì sao bạn nghỉ".
- Bạn báo sớm hay muộn. Báo trước một hai tuần là tôn trọng. Báo tối hôm trước, dù lý do chính đáng, vẫn bị coi là thiếu trách nhiệm.
- Bạn có giữ thể diện cho họ không. Hỏi lương, báo lỗi trước mặt khách hay đồng nghiệp khác là làm chủ quán mất mặt. Chuyện tiền, chuyện lỗi nên nói riêng.
2. Năm tình huống du học sinh hay gặp
Tình huống 1: xin nghỉ mấy ca để ôn thi
Cách nói dễ hỏng chuyện: 사장님, 다음 주 시험이라 일 못 해요. (Tuần sau em thi nên không làm được.)
Vì sao người Hàn khó chịu: đây là câu thông báo, không phải câu xin. "못 해요" (không làm được) đặt chủ quán trước việc đã rồi, và không có gợi ý nào để quán đỡ thiếu người.
Nói thế này: 사장님, 바쁘신데 잠깐 시간 괜찮으세요? 다음 주가 기말고사 기간이라서 공부할 시간이 꼭 필요하거든요. 혹시 다음 주 화요일하고 목요일 근무를 빼 주실 수 있을까요? 대신 일할 사람도 제가 한번 알아볼게요.
Anh/chị ơi, anh/chị đang bận nhưng cho em xin một chút được không ạ? Tuần sau là tuần thi cuối kỳ nên em rất cần thời gian ôn. Anh/chị cho em nghỉ ca thứ Ba và thứ Năm tuần sau được không ạ? Em cũng sẽ thử tìm người làm thay.
Lịch thi có ngay từ đầu kỳ, nên bạn báo khi vừa có lịch, kèm ảnh lịch thi nếu chủ quán muốn xem. Chỉ xin nghỉ đúng những ca trùng thi, đừng xin nghỉ cả tuần nếu không cần.
Tình huống 2: nhờ đồng nghiệp làm thay ca
Cách nói dễ hỏng chuyện: 언니, 토요일에 저 대신 일해 주세요. (Chị làm thay em thứ Bảy đi.)
Vì sao người Hàn khó chịu: "~해 주세요" ở đây là lời nhờ nói như yêu cầu, người kia khó từ chối mà cũng không vui khi nhận. Thêm nữa, tự đổi ca với nhau rồi mới báo quản lý là bỏ qua người xếp lịch.
Nói với đồng nghiệp: 언니, 요즘 많이 바쁘시죠? 제가 토요일에 학교 행사가 있어서 출근이 어렵거든요. 혹시 토요일 오후 타임 대타 가능하세요? 어려우시면 괜찮아요. 언니가 필요할 때 제가 꼭 바꿔 드릴게요.
Chị ơi, dạo này chị bận lắm phải không ạ? Thứ Bảy trường em có sự kiện nên em khó đi làm. Chị có thể làm thay ca chiều thứ Bảy được không ạ? Khó thì không sao đâu chị. Khi nào chị cần, em nhất định đổi lại cho chị.
Rồi báo quản lý ngay: 점장님, 토요일 오후 타임은 민지 언니가 대신 해 주기로 했는데, 괜찮으실까요?
Anh/chị quản lý ơi, ca chiều thứ Bảy chị Minji nhận làm thay em, như vậy có được không ạ?
대타 (daeta) là từ người Hàn dùng cho "người làm thay ca". Câu "어려우시면 괜찮아요" (khó thì không sao) cho đồng nghiệp đường lui để từ chối mà không ngại. "언니" là cách bạn nữ gọi đồng nghiệp nữ lớn tuổi hơn khi đã quen. Chưa quen thì gọi tên kèm 씨 hoặc theo cách mọi người trong quán đang gọi, xem bài kính ngữ và cách xưng hô.
Tình huống 3: tính tiền sai, nhầm đơn
Cách nói dễ hỏng chuyện: im lặng mong không ai biết, hoặc 포스기가 이상해요. (Máy tính tiền bị lạ.) khi lỗi là do mình bấm nhầm.
Vì sao người Hàn khó chịu: lỗi tiền ở quán sớm muộn cũng lộ khi chốt sổ. Lúc đó cái chủ quán nhớ không phải là số tiền mà là bạn đã giấu, hoặc đổ cho máy.
Nói thế này (nói riêng, ngay khi phát hiện): 점장님, 죄송합니다. 아까 계산할 때 제가 실수로 만 원을 덜 받은 것 같습니다. 영수증을 확인해 보니까 3번 테이블이었어요. 앞으로는 결제 전에 금액을 한 번 더 확인하겠습니다. 어떻게 처리하면 될까요?
Anh/chị quản lý ơi, em xin lỗi ạ. Lúc nãy tính tiền em bấm nhầm, hình như thu thiếu 10.000 won. Em xem lại hóa đơn thì là bàn số 3. Từ giờ em sẽ kiểm lại số tiền một lần nữa trước khi thanh toán. Em nên xử lý việc này thế nào ạ?
Bốn ý theo đúng thứ tự: xin lỗi, nói rõ chuyện gì (bao nhiêu tiền, bàn nào), mình sẽ làm gì để không lặp lại, hỏi cách xử lý. Không cần giải thích dài vì sao nhầm.
Lưu ý quan trọng
Luật Tiêu chuẩn Lao động Hàn Quốc (근로기준법, Điều 43) quy định lương phải trả thẳng cho người lao động và trả đủ. Nếu quán tự trừ lương để bù tiền thiếu hay đồ vỡ mà bạn không đồng ý, bạn hỏi lại lịch sự, giữ bảng lương, và xem bài bị nợ lương, trả thiếu lương làm thêm để biết bước tiếp theo.
Tình huống 4: lương tháng này thiếu giờ
Cách nói dễ hỏng chuyện: 사장님, 월급이 왜 이렇게 적어요? (Sao lương ít thế ạ?)
Vì sao người Hàn khó chịu: câu mở bằng "왜" (sao lại) nghe như buộc tội chủ quán gian lận, trong khi nhiều lần thiếu chỉ do ghi nhầm giờ. Chủ quán bị đặt vào thế phải tự vệ.
Nói thế này: 사장님, 바쁘신데 죄송해요. 이번 달 급여명세서를 봤는데, 제가 적어 둔 근무 시간이랑 조금 달라서요. 제 기록으로는 52시간인데 명세서에는 48시간으로 되어 있어요. 혹시 한번 같이 확인해 주실 수 있을까요?
Anh/chị ơi, xin lỗi vì làm phiền lúc anh/chị bận. Em xem bảng lương tháng này thì thấy hơi khác với giờ làm em tự ghi. Theo em ghi là 52 giờ, còn trên bảng lương là 48 giờ. Anh/chị có thể cùng em kiểm tra lại một chút được không ạ?
Câu này nói rõ con số nhưng để ngỏ khả năng nhầm ở cả hai bên. Muốn nói được như vậy, bạn phải tự ghi giờ vào, giờ ra mỗi ca (ảnh chụp lịch, tin nhắn báo vào ca cũng được). Hỏi lịch sự hai lần mà vẫn không được trả đủ thì không còn là chuyện giao tiếp nữa, bạn làm theo bài bị nợ lương làm thêm ở Hàn.
Ảnh minh họa: tự ghi giờ làm mỗi ca, cuối tháng so với bảng lương trước khi hỏi chủ quán.Tình huống 5: chủ quán xếp thêm giờ, vượt mức giấy phép cho phép
Cách nói dễ hỏng chuyện: 네, 괜찮아요. (Vâng, không sao ạ.) cho vui lòng, dù biết sẽ vượt số giờ ghi trên giấy phép làm thêm.
Vì sao đây là chỗ không được nể: làm quá giờ được phép là vi phạm điều kiện visa của bạn, không phải của chủ quán. Nhiều chủ quán không nắm quy định cho du học sinh, họ nhờ vì thiếu người chứ không cố ý làm hại bạn. Bạn từ chối lịch sự và đưa ra cách khác.
Nói thế này: 사장님, 더 일하고 싶은 마음은 있는데요, 제 비자로는 허가받은 시간까지만 일할 수 있어서요. 시간을 넘기면 제 비자에 문제가 생길 수 있거든요. 대신 허가 시간 안에서 바쁜 요일로 근무를 옮기면 어떨까요?
Em cũng muốn làm thêm lắm ạ, nhưng visa của em chỉ cho làm trong số giờ đã được cấp phép. Làm quá giờ thì visa của em có thể gặp rắc rối. Thay vào đó, em chuyển ca sang những ngày quán đông, trong số giờ cho phép, có được không ạ?
Số giờ bạn được làm phụ thuộc hệ học, năm học và cấp TOPIK, ghi rõ khi bạn xin giấy phép. Chi tiết xem bài làm thêm khi du học Hàn Quốc 2026 và hồ sơ xin giấy phép làm thêm.
Chưa biết nói với chủ quán thế nào cho đúng?
Học viên đi cùng Hợp Long có thể nhắn đại diện tại Hàn Quốc để được góp ý cách nói, soạn giúp tin nhắn tiếng Hàn xin nghỉ, đổi ca hay hỏi lương trước khi gửi. Tư vấn 24/7.
3. Nên và tránh khi nói chuyện ở chỗ làm thêm
| Nên | Tránh |
|---|---|
| Xin nghỉ, đổi ca ngay khi biết lịch, càng sớm càng tốt | Nhắn tối hôm trước, hoặc nhắn rồi tắt máy |
| Đi kèm cách gỡ: tìm người làm thay, đề xuất ca khác | Chỉ báo "em không làm được" |
| Đổi ca với đồng nghiệp xong thì báo quản lý ngay để duyệt | Tự đổi với nhau rồi coi như xong |
| Báo lỗi riêng, ngay khi phát hiện, nói rõ số tiền, đơn nào | Giấu lỗi, đổ cho máy hay cho khách |
| Hỏi lương bằng con số cụ thể và đề nghị cùng kiểm tra | Mở đầu bằng "왜..." hoặc hỏi trước mặt khách, đồng nghiệp |
| Từ chối lịch sự khi bị xếp vượt giờ giấy phép, đề xuất cách khác | Gật đầu cho vui lòng rồi làm quá giờ |
4. Lỗi người Việt hay mắc ở chỗ làm thêm
- Nhắn KakaoTalk xin nghỉ ốm rồi không nghe máy. Ốm đột xuất thì nhắn, nhưng nên gọi nếu sát giờ vào ca. Câu mẫu xin nghỉ ốm có trong bài văn hóa nơi làm thêm.
- Nói "괜찮아요" với mọi việc được giao. Rồi làm không kịp, hoặc làm sai vì chưa hiểu. Chưa hiểu thì hỏi lại ngay, bận thì nói "지금 이거 하고 바로 할게요" (em làm xong việc này rồi làm ngay ạ).
- Kể lể lý do quá dài. Chủ quán cần biết bạn nghỉ ngày nào, ai làm thay, chứ không cần cả câu chuyện. Một câu hoàn cảnh là đủ.
- Dùng tiếng Việt với đồng nghiệp người Việt trước mặt chủ quán. Người Hàn dễ nghĩ các bạn đang nói chuyện về họ. Đang trong ca thì nói tiếng Hàn.
- Ngại hỏi lương nên để thiếu vài tháng. Càng để lâu càng khó đối chiếu giờ. Hỏi ngay tháng đầu tiên thấy lệch.
Điều không dễ nghe
Nói khéo không bảo đảm chủ quán sẽ đồng ý cho nghỉ hay xếp lại ca. Quán nhỏ thiếu người, có lúc họ chọn người rảnh hơn bạn, và điều đó không phải là trù dập. Bạn đang ở Hàn để học là chính, nên khi lịch làm thêm không khớp lịch học, có khi đổi chỗ làm là lựa chọn đúng hơn cố giữ. Còn những chuyện như nợ lương, bị ép làm quá giờ, bị giữ hộ chiếu, bị thương khi làm việc thì không cần vòng vo: nói rõ, giữ bằng chứng và tìm hỗ trợ, xem bài tai nạn khi làm thêm ở Hàn Quốc và gặp chuyện pháp lý khi du học Hàn Quốc.
5. Hợp Long đồng hành cùng bạn ở chặng này
- Lớp kỹ năng xin việc làm thêm học ngay cùng lớp tiếng Hàn trước khi bay: tập các câu xin nghỉ, đổi ca, báo lỗi, hỏi lương bằng tình huống thật, giáo viên sửa kính ngữ cho từng bạn.
- Đại diện tại Hàn Quốc hỗ trợ khi bạn đang học tại Hàn: góp ý cách nói, soạn giúp tin nhắn tiếng Hàn khi bạn gặp chuyện khó nói với chủ quán.
- Khi chuyện vượt quá một cuộc nói chuyện (lương, giờ làm, tai nạn), Hợp Long chỉ bạn đúng nơi cần liên hệ và đi cùng bạn qua từng bước.
Bạn liên hệ hotline Hợp Long 0786.768.214 (Zalo), tư vấn 24/7.
Phần lớn các bạn mất chỗ làm thêm trong năm đầu không phải vì làm kém, mà vì báo nghỉ muộn hoặc báo theo kiểu thông báo. Ngược lại, bạn nào báo sớm, tự tìm người làm thay và hỏi lương bằng con số rõ ràng thường được chủ quán giữ lâu, có khi còn được ưu tiên xếp ca hợp lịch học. Chúng tôi khuyên bạn học thuộc năm đoạn mẫu trong bài này trước khi đi làm ca đầu tiên.
Ban chuyên môn Hợp Long Education
Câu hỏi thường gặp
Xin nghỉ nên nhắn KakaoTalk hay nói trực tiếp?
Nghỉ có kế hoạch (thi, việc trường) thì nói trực tiếp khi gặp ở quán, rồi nhắn lại để chủ quán có ghi nhận. Ốm đột xuất sát giờ thì gọi điện, không gọi được mới nhắn. Cách nhắn KakaoTalk đúng phép sẽ có ở bài 4 của seri.
Gọi chủ quán là 사장님 hay gì?
Chủ quán là 사장님, quản lý ca là 점장님 hoặc 매니저님. Đồng nghiệp thì gọi theo cách mọi người trong quán đang gọi. Nghe chưa rõ thì hỏi thẳng một đồng nghiệp: "제가 뭐라고 부르면 될까요?" (em nên gọi anh/chị thế nào ạ?).
Không tìm được người làm thay thì có được nghỉ không?
Tìm người làm thay là cách giữ thiện cảm, không phải điều kiện bắt buộc. Bạn báo sớm, nói đã thử hỏi ai, và để chủ quán quyết định xếp lịch. Nếu là ngày thi, bạn nói rõ đó là lịch thi của trường.
Hỏi lương có làm chủ quán ghét mình không?
Hỏi đúng cách thì không. Chủ quán có trách nhiệm trả đủ lương, và nhiều lần lệch chỉ do ghi nhầm giờ. Bạn có giờ tự ghi, nói con số rõ ràng và đề nghị cùng kiểm tra, phần lớn chủ quán sẽ xem lại.
Chép năm đoạn mẫu vào điện thoại trước ca làm đầu tiên
Thay ngày, giờ, tên người cho đúng hoàn cảnh của bạn, đọc to vài lần cho quen. Muốn có người góp ý câu tiếng Hàn trước khi nói với chủ quán? Nhắn Hợp Long qua Zalo hoặc đăng ký tư vấn, Hợp Long tư vấn 24/7.
Các bài trong seri "Kỹ năng giao tiếp ở Hàn"
- Bài 1: Nói sao cho người Hàn chịu nghe: thấu cảm trước, nêu hoàn cảnh, đề xuất sau
- Bài 2: Giao tiếp với 사장님 và đồng nghiệp nơi làm thêm: xin nghỉ, đổi ca, báo lỗi, hỏi lương (bài bạn đang đọc)
- Bài 3: Giao tiếp với giáo sư, thầy cô, phòng quốc tế: email, KakaoTalk xin gặp, xin vắng (sắp đăng)
- Bài 4: Nhắn KakaoTalk đúng phép: giờ nhắn, đã xem không trả lời, nhóm lớp (sắp đăng)
- Bài 5: Từ chối lịch sự: rủ nhậu, nhờ trực ca, mượn tiền (sắp đăng)
- Bài 6: Xin lỗi khi mình sai: đi muộn, làm vỡ đồ, quên việc (sắp đăng)
- Bài 7: Phàn nàn đúng cách: chủ nhà, hàng xóm ồn, cửa hàng (sắp đăng)
- Bài 8: Giao tiếp ở ngân hàng, nhà mạng, văn phòng xuất nhập cảnh: hỏi, xác nhận, nhờ giải thích lại (sắp đăng)
- Bài 9: Làm việc nhóm và thuyết trình trên lớp (sắp đăng)
- Bài 10: Tình huống khẩn cấp: 119, 112, đi cấp cứu, mất đồ (sắp đăng)
Nguồn tham khảo
- Luật Tiêu chuẩn Lao động Hàn Quốc (근로기준법), Điều 43 về trả lương trực tiếp và trả đủ, Trung tâm Thông tin Pháp luật Quốc gia (law.go.kr), tra ngày 19/10/2026
- Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc (국립국어원, korean.go.kr): "Lễ tiết ngôn ngữ chuẩn" (표준 언어 예절) về xưng hô, kính ngữ ở nơi làm việc
- Từ điển tiếng Hàn cơ bản (한국어기초사전, krdict.korean.go.kr): nghĩa và câu ví dụ, dùng để kiểm tra các mẫu câu trong bài
- Các tình huống và mẫu câu do Ban chuyên môn Hợp Long soạn từ trường hợp học viên thật (đã đổi tên), không trích giáo trình
Nội dung cập nhật tháng 10/2026.
Đọc thêm về chủ đề này
- Văn hóa nơi làm thêm ở Hàn Quốc: chào hỏi, giờ giấc, xin nghỉ, nhận lương
- Bị nợ lương, trả thiếu lương làm thêm ở Hàn Quốc: đòi thế nào
- Tiếng Hàn đi làm thêm ở quán ăn: 82 câu nói từ lúc vào ca tới lúc tan ca
- Kịch bản xin việc làm thêm bằng tiếng Hàn cho du học sinh
- Kính ngữ và cách xưng hô ở Hàn Quốc: nói sai một câu, người Hàn nghĩ gì
